Herken je dat? Dat je ineens iets koopt omdat je moe bent, leeg, klaar met alles, en dat je daarna denkt: waarom deed ik dit?

Laatst had ik zo’n dag. Niet dramatisch, geen grote ramp, maar alles ging fout. Iedereen zeurde, iedereen wilde iets van me, iedereen trok aan me. Ik holde maar door en hoe harder ik liep, hoe minder ik ergens kwam.

Aan het eind van de dag kon ik niet eens meer navertellen wat er allemaal gebeurd was. Alsof mijn hersenen het niet meer konden verwerken. Ik was moe, gefrustreerd, over the pissed.

En toen zei ik hardop tegen mezelf: “Ik ga naar het dorp en ik ga iets kopen. Maakt niet uit wat. Al is het maar een paar sokken.”

En dat deed ik. En weet je wat? Het hielp. Ik werd oprecht gelukkig van een paar sokken. Niet omdat die sokken zo geweldig zijn, maar omdat ik even naar buiten ging, uit mijn hoofd was, en iets deed wat zei: ik ben er ook nog.

Gelukkig waren het sokken. Geen schoenen. Want schoenen zijn duurder en dat is mijn guilty pleasure. Die koop ik ook, absoluut. Maar die sokken hielden mijn emotie-aankoop voor die rotdag binnen de perken.

Emotie-aankopen zijn oké

Want laten we eerlijk zijn: ik weet ook wel dat het niet om die sokken gaat. Ik vind mezelf gewoon zielig op zo’n moment en dat wil ik compenseren. En compenseren met sokken? Prima. Zolang ik er geen duizend tegelijk koop.

En dit is belangrijk: emotie-aankopen zijn er gewoon. Iedereen heeft ze. Ze horen bij het menszijn. Bij voelen. Bij dagen waarop je niet logisch, niet rationeel en niet verstandig bent.

Je mag af en toe gek doen. Gewoon kopen om wat voor reden dan ook. Het gaat er niet om dát je een emotie-aankoop doet. Het gaat erom dat je met schuldgevoel blijft hangen. Of dat je in de problemen komt.

De 4 redenen waarom we emotioneel kopen

Die sokken van mij? Dat was troost. En dat is één van de vier redenen waarom we emotioneel kopen.

1. Troost

Je voelt je zielig en wilt jezelf iets gunnen. Je koopt iets kleins om jezelf te zien staan. Even iets voor jezelf. Even niet aan iedereen anders denken.

2. Jezelf voorbijlopen

Dit is de aankoop die niet eens voor jou is, maar voor een ander.

Je herkent dit vast: je gaat met een vriendin naar de bioscoop. Er draait een actiefilm. Jij vindt de bioscoop saai en actiefilms al helemaal niet leuk. Maar je gaat toch. Want de ander wil het graag.

En je denkt: volgende maand doe ik wel iets wat ik zelf leuk vind. Maar die volgende maand komt, en dan is er weer iets. En jij bent weer degene die meegaat. Die zich aanpast. Je betaalt voor iets waar je niets aan hebt. Waar je letterlijk en figuurlijk uitzit.

En het gekke? Die ander weet het vaak niet eens. Die denkt dat je het leuk vond. Want jij zegt niets. Je wilt niet moeilijk doen.

Maar achteraf denk je: waarom deed ik dit? Waarom gaf ik dit geld niet aan mijzelf uit? Je bent jezelf weer voorbijgelopen.

En soms is het leuk om iets voor een ander te doen. Maar vergeet jezelf niet. Weet dat je geld maar 1 keer kan uitgeven. Wees niet bang om ook een keer jezelf te kiezen.

3. Je recht claimen

En hier zit een dubbele laag in.

Extern: vergelijken met anderen:

Je ziet een vriendin op Instagram die naar Bali gaat. En je denkt: waarom zij wel en ik niet? Die werkt bij mij op de afdeling. Dan kan ik dat toch ook? En voordat je het weet, boek je online die reis.

Maar hier is het ding: je weet helemaal niet wat er op hun bankrekening staat. Je kent hun leningen niet, hun schulden niet, hun uitgaven niet. Je ziet alleen die foto. En je beslist dat jij het ook moet kunnen.

Intern: jezelf rechtvaardigen:

Of je loopt langs een winkel met een net iets te dure tas. Je twijfelt. Aan de ene kant: als je die tas koopt, kom je deze maand niet uit. Aan de andere kant: je vindt het mooi, waar werk je anders voor?

Je claimt je recht. Je verdient dit. En in die euforie druk je op de knop. Gekocht.

Maar achteraf voel je het. Bij die Bali-reis: wilde je dit echt? Of wilde je wat een ander had? Zou Spanje ook goed zijn geweest of zelfs beter? Was het een opwelling?

En bij die tas: als je het voor jezelf moet goedpraten, dan weet je eigenlijk al dat het niet kan. Niet voor altijd, maar nu even niet. Je moet er nog even voor sparen. Of een andere tas kiezen. Het past gewoon niet.

En dan blijf je achter met schulden of een betalingsregeling. Je betaalt nog heel lang voor iets wat je niet kon betalen. Of erger: voor iets wat je niet eens wilde.

4. Overload

En dan is er nog die uitgave die pure woede is. Pure frustratie. Pure fuck this.

Je bent in de winkel. Je bent boos. Op je werk, je situatie, die persoon die weer iets vroeg, de wereld die te veel is. En dan zie je iets. Duurder dan normaal. Past niet eens goed. Wil je eigenlijk niet eens. En je koopt het toch.

Ik heb dat ook. Schoenen. Die belachelijk dure schoenen die ik op zo’n moment koop. Slaat nergens op. Maar ik doe het toch.

Niet omdat ik ze op dat moment wil of nodig heb. Maar omdat ik even niets wil hoeven. Omdat ik even niet wil nadenken, niet wil rekenen, niet die verstandige vrouw wil zijn die altijd doet wat moet.

Dat moment is geen onverschilligheid. Dat is overload. Je systeem dat zegt: ik kan niet meer. En in plaats van te stoppen, koop je iets. Als bewijs: zie je wel, ik kan ook onverantwoordelijk zijn.

Ik heb het geluk dat ik hiervoor financieel reserveer. Want ik weet dat het kan gebeuren. Dus het raakt mij niet financieel. En ik heb er geen schuldgevoel over. Ik baal dat ik het doe, ik baal van die emoties, ik baal dat ik mezelf niet onder controle heb. Maar daar blijft het bij.

Maar als je dit niet kunt opvangen, als je hier geen buffer voor hebt, blijf je achter met schulden. Met schaamte. Met dat ding in de kast dat je nooit meer aankijkt.

Wat nu?

Laten we het samenvatten. Er zijn vier redenen waarom we emotioneel kopen:

Troost: je voelt je zielig en wilt jezelf iets gunnen

Jezelf voorbijlopen: je koopt voor anderen in plaats van voor jezelf

Je recht claimen: extern (vergelijken) of intern (rechtvaardigen)

Overload: pure frustratie, fuck this

En hier is wat belangrijk is: dit is allemaal oké. Je bent mens. Je voelt dingen. Je doet niet altijd wat logisch of verstandig is.

Het probleem is niet dat je emotioneel koopt. Het probleem ontstaat pas als je dit niet kunt opvangen, als je er schuldgevoel aan overhoudt, of als het je in de problemen brengt.

Daarom is het belangrijk om te begrijpen wat je doet. Want als je snapt waarom je koopt, kun je het sturen. Dan blijven het sokken en worden het geen problemen. Dan kun je kiezen: doe ik dit omdat het me helpt, of omdat ik iets anders nodig heb?

Happy You Happy Money

En dat is precies waar Happy You Happy Money over gaat. Niet over budgetteren. Niet over praten over geld. Maar over begrijpen waarom je doet wat je doet met geld. Over leren wat je écht nodig hebt voordat je op bestellen klikt. Over geen schuldgevoel meer hebben, maar inzicht krijgen.

Als je dit herkent, als je denkt: ja, dit ben ik, dan is dit programma voor jou.

Check hier alle info over Happy You Happy Money